ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO ĐÁY NGOÀI VÙNG ĐẦU MẶT CỔ

Abstract

TÓM TẮT

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của ung thư biểu mô tế bào đáy ngoài vùng đầu mặt cổ.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, kết hợp hồi cứu và tiến cứu trên 52 trường hợp ung thư biểu mô tế bào đáy ngoài vùng đầu mặt cổ được khám và điều trị tại Bệnh viện Da liễu Trung ương trong giai đoạn 2020-2026. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ nghiên cứu, thăm khám lâm sàng, kính soi da và kết quả giải phẫu bệnh. Các biến định tính được trình bày bằng tần số, tỷ lệ phần trăm; kiểm định Fisher chính xác được sử dụng khi so sánh phân bố vị trí tổn thương theo giới tính và nghề nghiệp.

Kết quả: Bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên chiếm 78,8%; nam và nữ có tỷ lệ tương đương nhau. Nhóm làm nghề nông chiếm 48,1%. Thời gian mắc bệnh từ 1 đến 3 năm chiếm 38,5%, trong khi nhóm bệnh kéo dài trên 10 năm chiếm 25,0%. Tổn thương đơn độc chiếm 92,3%. Vị trí thường gặp là chi trên (26,9%) và lưng (25,0%). Kích thước tổn thương chủ yếu từ 2 đến 5 cm (57,7%), trung bình 2,84 ± 1,89 cm. Các đặc điểm lâm sàng thường gặp gồm tăng sắc tố (92,3%), bờ ngọc trai (82,7%) và giới hạn rõ (73,1%). Hình ảnh kính soi da thường gặp là không có mạng lưới sắc tố (86,5%), mạch máu phân nhánh hình cành cây (78,8%), chấm sắc tố (76,9%) và cấu trúc hình cầu xanh xám (75,0%). Thể mô bệnh học gặp nhiều nhất là thể nông (42,3%) và thể u (40,4%). Phân bố vị trí tổn thương khác biệt có ý nghĩa thống kê theo giới tính (p = 0,006), nhưng chưa ghi nhận sự khác biệt theo nghề nghiệp (p = 0,360).

Kết luận: Ung thư biểu mô tế bào đáy ngoài vùng đầu mặt cổ trong nghiên cứu chủ yếu gặp ở người cao tuổi và nhóm làm nông nghiệp. Tổn thương thường đơn độc, gặp nhiều ở chi trên và lưng, có biểu hiện lâm sàng nổi bật là tăng sắc tố, bờ ngọc trai và giới hạn rõ. Kính soi da ghi nhận chủ yếu không có mạng lưới sắc tố, mạch máu phân nhánh hình cành cây, chấm sắc tố và cấu trúc hình cầu xanh xám. Hai thể mô bệnh học thường gặp nhất là thể nông và thể u.

* Tác giả liên hệ:Nguyễn Hồng Sơn; email: tomsonnguyen@gmail.com

Ngày nhận bài:21/6/2026

Ngày phản biện:18/7/2026

Ngày chấp nhận:17/8/2026