ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH BẠCH BIẾN TRÊN HÌNH ẢNH CỦA DERMOSCOPY - Nguyễn Thị Ngọc, Anh; Đỗ Thị Thu, Hiền; Nguyễn Mạnh, Tân; Hoàng Văn, Tâm; Đình Hòa, Phạm; Đào Nhất, Quỳnh; Phạm Thị, Lan; Phạm Thị, Phương (Tạp chí Da liễu học Việt Nam, 2025)
TÓM TẮT Mục tiêu: Mô tả đặc điểm tổn thương của bệnh bạch biến trên hình ảnh của dermoscopy và một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 107 bệnh nhân được chẩn đoán bệnh bạch biến, khám lần đầu tại Bệnh viện Da liễu Trung ương từ tháng 10/2023 đến tháng 10/2024 và chưa điều trị gì trước đó. Bệnh nhân được chẩn đoán lâm sàng, phân tích tổn thương với dermoscopy. Kết quả: Tuổi trung bình của bệnh nhân trong đề tài nghiên cứu là 29 ± 20,4, tỷ lệ nữ:nam là 1,2:1. Trung bình độ tuổi khởi phát là 27 ± 19,5, thời gian mắc bệnh trung bình là 2,2 ± 3,5 năm. Đa số các bệnh nhân trong đề tài không có tiền sử gia đình mắc bệnh bạch biến (chiếm 94,4%) và bệnh lý phối hợp (chiếm 87,9%). Trên dermoscopy, dấu hiệu quan sát được chiếm tỷ lệ cao nhất là mất sắc tố quanh nang lông, chiếm 82,2%. Các dấu hiệu khác có tỷ lệ quan sát được cao gồm: bờ tổn thương rõ (72,9%), mạng lưới sắc tố mất (44,9%), dấu hiệu tóc trắng (39,3%), dấu hiệu vụ nổ sao (37,4%), dát đỏ trong hoặc rìa tổn thương kèm theo giãn mao mạch (36,4%), hiệu ứng micro Kobner (35,5%), dấu hiệu tăng sắc tố viền tổn thương (33,6%), hiệu ứng “cao lương sắn” (32,7%). Các dấu hiệu gợi ý tổn thương ở giai đoạn tiến triển gồm: dấu hiệu vụ nổ sao, hiệu ứng mic ro Kobner, mạng lưới sắc tố đảo ngược, hiệu ứng “cao lương sắn”, dấu hiệu đuôi sao chổi, trong khi các dấu hiệu gợi ý tổn thương ở giai đoạn ổn định gồm: bờ tổn thương rõ, mạng lưới sắc tố mất, mất sắc tố quanh nang lông, tăng sắc tố viền tổn thương. Hiệu ứng micro Kobner gặp nhiều hơn ở nhóm bạch biến không phân đoạn, trong khi dấu hiệu tóc trắng gặp nhiều hơn trong nhóm bạch biến thể đoạn (p < 0,05). Kết luận: Dermoscopy là một phương tiện không xâm lấn có giá trị hỗ trợ các bác sĩ lâm sàng trong quá trình chẩn đoán bệnh bạch biến và giai đoạn bệnh. Các đặc điểm gợi ý bệnh trong giai đoạn hoạt động gồm: bờ tổn thương không rõ, mạng lưới sắc tố đảo ngược, dấu hiệu vụ nổ sao, dấu hiệu đuôi sao chổi, hiệu ứng micro Kobner, hiệu ứng “cao lương sắn”. Dấu hiệu tóc trắng liên quan đến bạch biến thể đoạn, trong khi đó hiệu ứng micro-Koebner lại xuất hiện nhiều hơn ở bạch biến không phân đoạn và rất ít gặp ở bạch biến thể đoạn. Ngày nhận bài: 05/10/2024 Ngày phản biện: 15/10/2024 Ngày chấp nhận đăng: 12/11/2024